Analyse: Rondzendbrieven Peeters en Martens berokkenen Franstaligen nauwelijks hinder

Faciliteitenarresten vooral principieel

Publicatie: 14 januari 2005

De faciliteitenarresten waarin de Raad van State Franstalige klachten tegen de rondzendbrieven-Peeters en -Martens verwerpt, hebben vooral een principiële betekenis. Ze bevestigen dat het taalregime in de Vlaamse randgemeenten anders is dan in het tweetalige Brussel. Grote hinder berokkenen de rondzendbrieven de Franstaligen niet.

De eerste Franstalige reacties op de arresten van de Raad van State van 23 december liegen er niet om. Het lijkt wel of de Franstalige inwoners van de Vlaamse randgemeenten van Brussel nu rechteloos zijn. Niets is minder waar.

De rondzendbrieven -Peeters en -Martens schroeven de faciliteitenwetgeving uit 1963 in genendele terug. In Drogenbos, Kraainem, Linkebeek, Sint-Genesius-Rode, Wemmel en Wezembeek-Oppem moeten berichten, mededelingen en formulieren die voor het publiek bestemd zijn, nog altijd tweetalig zijn. Inwoners van de zes gemeenten die een getuigschrift, een vergunning, een verklaring of een machtiging aanvragen, kunnen die nog altijd krijgen in het Nederlands of het Frans, "naar gelang van de wens van de belanghebbende".

In Drogenbos, Kraainem, Linkebeek en Wemmel kunnen akten nog altijd in het Nederlands of het Frans worden opgemaakt, "naar gelang van de wens van de belanghebbende". In Rode en Wezembeek worden de akten sinds 1963 uitsluitend in het Nederlands opgesteld, maar kan de belanghebbende er nog altijd een Franse vertaling van krijgen. In hun mondelinge en schriftelijke contacten met particulieren, ten slotte, moeten de gemeentediensten nog altijd "de door de betrokkene gebruikte taal" gebruiken.

Register

De hele kwestie gaat over de vraag hoe "de wens van de belanghebbende" en "de door de betrokkene gebruikte taal" kunnen worden bepaald. De Franstalige gemeentebesturen van de zes randgemeenten houden een register bij van de taalvoorkeur van hun inwoners. Wie bij een eerste contact Frans gebruikt of zich bij een of andere gelegenheid als Franstalige laat kennen, wordt op basis van het register altijd in het Frans aangeschreven.

De rondzendbrieven -Peeters en -Martens hebben tot doel aan die praktijk een einde te maken. Omdat de zes randgemeenten tot Vlaanderen en het Nederlandse taalgebied behoren, moeten de taalrechten van de Franstaligen er restrictief worden geïnterpreteerd, zeggen de rondzendbrieven. Dat betekent concreet dat de gemeentebesturen geen taalregister bijhouden en in hun contacten met een inwoner altijd het Nederlands gebruiken, tenzij die uitdrukkelijk en elke keer verzoekt het Frans te gebruiken.

Ook na de rondzendbrieven -Peeters en -Martens moet elk algemeen bericht dat huis aan huis wordt verspreid, zelfs in een bepaalde wijk, tweetalig zijn. Een Franstalige die aan het loket komt en Frans spreekt, wordt nog altijd in het Frans bediend. Een Franstalige die een Franse brief schrijft en vraagt een antwoord in het Frans te krijgen, krijgt een antwoord in het Frans. Het "probleem" zit bij gepersonaliseerde documenten, zoals de gemeentebelasting en de oproepingsbrief voor verkiezingen. Die moeten volgens de rondzendbrieven in het Nederlands worden verstuurd. De enige hinder die een Franstalige kan ondervinden, is het aanvragen van een Franstalig exemplaar. Voor het gros van de inwoners van de randgemeenten gaat het om één of twee brieven per jaar.

De betekenis van de faciliteitenarresten ligt in de bevestiging dat het taalregime in de randgemeenten verschillend is van dat van Brussel. De faciliteiten in de randgemeenten mogen er niet toe leiden dat die gemeenten de facto tweetalig worden - zoals de Franstaligen willen.

Mark DEWEERDT